การดำเนินงานด้านพลังงานและการจัดการก๊าซเรือนกระจก

ประเทศไทยในฐานะภาคีสมาชิกของอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (United Nations Framework Convention on Climate Change: UNFCCC) ได้แสดงเจตนารมณ์ในการมีส่วนร่วมลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกต่อในที่ประชุมรัฐภาคีกรอบอนุสัญญาฯ หรือ COP30 เมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายน พ.ศ. 2568 
ณ เมืองเบเล็ง สหพันธ์สาธารณรัฐบราซิล ในการยกระดับการแก้ปัญหาภูมิอากาศที่เร่งรัดการบรรลุเป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ (Net Zero Emissions) ให้เร็วขึ้น 15 ปี จากเดิมที่ตั้งเป้าหมายภายในปี ค.ศ. 2065 (พ.ศ. 2608) เป็นปี ค.ศ. 2050 (พ.ศ. 2593) และประเทศไทยได้ส่งแนวทางการดำเนินที่เป็นรูปธรรมในการลดก๊าซเรือนกระจกในทุกภาคส่วนของเศรษฐกิจ ณ ปี ค.ศ. 2035 (พ.ศ. 2578) ที่เรียกว่า NDC 3.0 (Nationally Determined Contribution) พร้อมทั้งเร่งเพิ่มเป้าหมายการดูดกลับก๊าซเรือนกระจกในภาคป่าไม้และการใช้ประโยชน์ที่ดิน ซึ่งจะทำให้ประเทศไทยมีระดับการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิลดลงร้อยละ 47 จากระดับการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในปี ค.ศ. 2019 นับเป็นความท้าทายในการดำเนินการของประเทศไทยอย่างมาก ทั้งนี้ การลดการใช้เชื้อเพลิงฟอสซิลด้วยมาตรการอนุรักษ์พลังงานและการพัฒนาพลังงานทดแทนถือเป็นมาตรการสำคัญในการลดก๊าซเรือนกระจกของประเทศ ซึ่งเป็นพันธกิจหลักที่ พพ. ดำเนินการอยู่ทั้งในส่วนที่เป็นหน่วยงานส่งเสริมให้เกิดการลงทุนในการพัฒนาพลังงานทดแทนและการเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน รวมถึงในส่วนที่ พพ. ดำเนินกิจกรรมลดการใช้พลังงานด้วยตนเอง

(ที่มา : กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม)
 

(Thailand's Long-term Greenhouse Gas Emission Development Strategy)

1. ภาพรวมการลดก๊าซเรือนกระจกของประเทศไทยในภาคพลังงาน

กระทรวงพลังงาน ร่วมกับกรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม (สส.) และองค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) (อบก.) และหน่วยงานอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องภายใต้คณะทำงานประสานงานด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศของกระทรวงพลังงานในการกำหนดหลักเกณฑ์การคัดเลือกมาตรการ/นโยบายของกระทรวงพลังงานที่มีความพร้อมของข้อมูลเพียงพอต่อการนำมาประเมินผลการลดก๊าซเรือนกระจกของประเทศได้ สำหรับนำไปประกอบการจัดทำรายงานการติดตามประเมินผลการลดก๊าซเรือนกระจกจากมาตรการรายสาขา ปี พ.ศ. 2566 เพื่อประกอบในรายงานความโปร่งใสรายสองปี ฉบับที่ 2 (Second Biennial Transparency Report: BTR2) เสนอต่อสำนักเลขาธิการกรอบอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ภายในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2569 (รายงานผลการดำเนินงานของประเทศย้อนหลัง 2 ปี) ในปี พ.ศ. 2566 ประเทศไทยสามารถลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากมาตรการภาคพลังงาน 14 มาตรการ รวมทั้งสิ้น 59.5931 ล้านตันคาร์บอนไดออกไซด์ (MtCO₂) โดยเป็นผลรวมจากมาตรการพัฒนาพลังงานทดแทน 46.0995 MtCO₂ และจากมาตรการเพิ่มประสิทธิภาพพลังงาน 13.4936 MtCO₂

ตารางที่ 1 ผลการลดก๊าซเรือนกระจกรายงานพลังงานทดแทนของประเทศไทยในปี พ.ศ. 2566

 หมายเหตุ: พลังงานธรรมชาติ ได้แก่ พลังน้ำ พลังงานลม พลังงานแสงอาทิตย์ พลังงานความร้อนใต้พิภพ เป็นต้น 
 พลังงานชีวภาพ ได้แก่ ชีวมวล ก๊าซชีวภาพ ขยะ เป็นต้น 

2. การลดก๊าซเรือนกระจกของ พพ. ที่ได้รับการรับรองภายใต้โครงการ LESS

องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) (อบก.) ได้พัฒนาโครงการสนับสนุนกิจกรรมการลดก๊าซเรือนกระจก (Low Emission Support Scheme: LESS) เพื่อสร้างความตระหนักด้านการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกภายในประเทศ และเชิญชวนให้หน่วยงานภาครัฐพัฒนาโครงการ LESS เพื่อส่งเสริมกิจกรรมการลดก๊าซเรือนกระจกของประเทศไทย ทั้งในส่วนที่หน่วยงานดำเนินการเองและส่งเสริมให้หน่วยงานอื่นดำเนินการ โดยต้องเป็นโครงการที่มีการเก็บข้อมูลพลังงานทดแทนที่ผลิตได้ หรือการตรวจวัดผลประหยัดพลังงานตามหลักวิศวกรรม ที่สามารถแสดงรายละเอียดและเอกสารประกอบการดำเนินการได้ ทั้งนี้ พพ. ได้ดำเนินการขอรับรองปริมาณก๊าซเรือนกระจกที่ลดได้จากกิจกรรมของ พพ. อย่างต่อเนื่อง มาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2560 โดย พพ. ถือเป็นหน่วยงานราชการที่ช่วยส่งเสริมให้เกิดผลการลดก๊าซเรือนกระจกจากกิจกรรมและโครงการด้านการพัฒนาพลังงานทดแทนและการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตการใช้พลังงาน
 

ตารางที่ 2 ปริมาณก๊าซเรือนกระจกที่ลดได้จากโครงการของ พพ. ที่ได้รับการรับรองจาก อบก. ระหว่างปี พ.ศ. 2558 - 256ึ7

ในปี พ.ศ. 2568 พพ. ได้คัดเลือกโครงการที่มีผลดำเนินการ ณ สิ้นปี พ.ศ. 2567 ที่มีศักยภาพในการรับรองการลดก๊าซเรือนกระจกจากโครงการ LESS จำนวน 12 กิจกรรม คิดเป็นปริมาณก๊าซเรือนกระจกที่ลดได้ 115,414 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า

ตารางที่ 3 ปริมาณก๊าซเรือนกระจกที่ลดได้จากโครงการของ พพ. ที่ได้รับการรับรองจาก อบก. ในปี พ.ศ. 2568 

หมายเหตุ ระยะเวลาขอรับรองปริมาณการลดก๊าซเรือนกระจก 1 มกราคม 2566 – 31 ธันวาคม 2567)

นอกจากนี้ ในปี พ.ศ. 2568 อบก. ได้จัดกิจกรรมการประกวดภายใต้โครงการรางวัล "LESS Friendship Awards" ขึ้นเพื่อเชิดชูเกียรติหน่วยงาน ชุมชน และบุคคลที่มีบทบาทสำคัญในการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกผ่านโครงการ LESS ในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา ซึ่ง พพ. ได้เข้าร่วมในโครงการ LESS มาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2558 จนถึงปัจจุบัน และได้รับการคัดเลือกให้ได้รับรางวัลกิจกรรมโดดเด่นในระดับองค์กร โดย พพ. ได้เข้าร่วมพิธีมอบรางวัลเมื่อวันที่ 24 กันยายน 2568 
 
 

ข้อมูลที่สำคัญของการดำเนินงานด้านพลังงานและการจัดการก๊าซเรือนกระจก

Excel สำหรับการคำนวณการลดก๊าซเรือนกระจก จากการลดการใช้เชื้อเพลิงฟอสซิล